YANO

YANO-studie | We zoeken ervaringen en inzichten

Help yoga tijdens chemotherapie beter afstemmen op wat patiënten écht nodig hebben

Kreeg of krijgt u chemotherapie voor borstkanker? Uw ervaringen kunnen helpen een veilig en haalbaar yogaprogramma voor patiënten te ontwikkelen.

U kunt op twee manieren helpen: een anonieme vragenlijst van minder dan 10 minuten invullen, of uw e-mailadres achterlaten voor een persoonlijk interview. Beide gaan over drempels en wat yoga haalbaar maakt.

De vragenlijst is anoniem. Uw e-mailadres voor een interview wordt nooit aan uw vragenlijstantwoorden gekoppeld.

Interesse tonen verplicht u tot niets. Het interview is geen deelname aan de klinische yogastudie.

Uw contactgegevens worden apart bewaard en niet aan uw antwoorden op deze vragenlijst gekoppeld. Aanmelden is volledig vrijwillig.

Interesse in een interview?

Laat uw e-mailadres achter. Het onderzoeksteam kan u contacteren om uw ervaringen en voorkeuren rond yoga tijdens chemotherapie verder te bespreken.

Uw voorkeuren (optioneel)

Dagen of tijdstippen volstaan. Deel hier geen medische informatie.

Hoe wilt u het interview doen?

Door op ‘Contacteer mij’ te klikken, vraagt u om contact voor een interview. U legt nog geen afspraak vast en beslist later of u deelneemt.

Uw contactgegevens worden apart bewaard en niet aan uw antwoorden gekoppeld.

Uw keuze

Hoe wilt u de YANO-studie verderhelpen?

Kies wat voor u haalbaar is. U kunt één van beide opties kiezen, of allebei.

Nu

1. Persoonlijk interview

Laat uw e-mailadres achter als u dieper wilt ingaan op uw ervaringen, drempels en wat ondersteuning haalbaar maakt. Het onderzoeksteam neemt contact met u op; u beslist daarna of u deelneemt.

Persoonlijk gesprek · online of ter plaatse · vrijwillig

Nu

2. Anonieme vragenlijst

Beantwoord vragen over uw voorkeuren, obstakels en wat yoga tijdens chemotherapie voor u haalbaar zou maken. U hoeft uw e-mailadres niet achter te laten.

Minder dan 10 minuten · anoniem · opent bij Qualtrics

De vragenlijst invullen verplicht u niet tot een interview, en een interviewaanvraag verplicht u niet tot de vragenlijst.

Over de studie

Wat is YANO?

YANO onderzoekt hoe aangepaste yoga vrouwen met borstkanker tijdens chemotherapie mogelijk kan ondersteunen, en hoe die begeleiding het best aansluit bij hun dagelijkse leven.

  1. Nu

    1. Eerst luisteren: vragenlijsten en interviews

    Nu bezig. We verzamelen ervaringen en voorkeuren om het programma vorm te geven.

  2. Gepland

    2. Daarna onderzoeken: yoga tijdens chemotherapie

    Gepland. Een aparte, latere studie met eigen deelnemers en metingen.

Dit zijn twee afzonderlijke fases. De interviews vinden plaats vóór de yogastudie; in de latere studie zelf zijn geen interviews voorzien.

Fase 1

Uw ervaringen helpen het programma vormgeven

Wat maakt yoga tijdens chemotherapie haalbaar — en wat houdt mensen tegen?

U kunt een anonieme vragenlijst invullen over uw voorkeuren, verwachtingen, praktische organisatie, obstakels en wat deelname haalbaar zou maken. Dat duurt minder dan 10 minuten.

U kunt zich ook aanmelden voor een persoonlijk interview: een één-op-één gesprek aan de hand van open vragen (‘semigestructureerd’). Zo kunnen we dieper ingaan op wat écht belangrijk is. De vragenlijst en het interview kunnen afzonderlijk of samen.

Ook zorgverleners en yogabegeleiders geven input, maar in deze oproep staan de ervaringen van patiënten centraal.

Mogelijke gespreksonderwerpen

  • Vermoeidheid
  • Onzekerheid
  • Toegankelijkheid
  • Reistijd
  • Online of persoonlijk
  • Geschikte duur
  • Veiligheid
  • Aanpasbaarheid

Het doel: geen theoretisch ideaalprogramma opleggen, maar samen met patiënten een praktisch, aanvaardbaar, veilig en laagdrempelig programma ontwerpen.

Fase 2 · gepland

De YANO-yogastudie

Kan aangepaste yoga helpen om stress tijdens chemotherapie te verminderen?

Volgens het geplande protocol is dit een gerandomiseerde studie in meerdere ziekenhuizen bij volwassen vrouwen (18 jaar of ouder) met borstkanker stadium I–III, die chemotherapie met genezende bedoeling starten — vóór of na een operatie.

De ene groep krijgt de gebruikelijke medische en ondersteunende zorg plus aangepaste yoga. De andere groep krijgt de gebruikelijke zorg. Wie in welke groep komt, wordt door loting bepaald (‘randomisatie’).

Yoga is hier ondersteunend. Het bestrijdt de kanker niet en vervangt geen enkele behandeling.

Hoofdvraag

Kan yoga stressklachten verminderen in de eerste ongeveer 3 weken na de start van chemotherapie? Dit meten we met de stressschaal van een gekende vragenlijst (DASS-21), rond dag 21, rekening houdend met de beginmeting.

Wat is HRV?

Hartslagvariabiliteit (HRV) is de variatie in tijd tussen opeenvolgende hartslagen. Daarmee onderzoeken we mogelijke veranderingen in het autonome zenuwstelsel — het deel dat onder meer rust en stress regelt. Dit is een onderzoekshypothese, geen bewezen werkingsmechanisme.

Wat we nog meer bekijken

  • Vermoeidheid
  • Slaap
  • Angst en stemming
  • Concentratie en geheugen
  • Dagelijks bewegen
  • Kwaliteit van leven
  • Bijwerkingen en verdraagbaarheid

Bijwerkingen en verdraagbaarheid worden verkennend onderzocht. Er zijn nog geen resultaten.

Hoe ziet de yoga eruit?

Zachte hatha- en herstellende yoga: rustige beweging, ademhaling, ontspanning en aandachtsoefeningen. Thuis, en aangepast aan klachten en energie. De begeleiding is hybride (persoonlijk, online en zelfstandig) en verandert per fase.

Fase A · eerste ±3 weken

In principe 3 sessies per week: 1 individueel begeleide sessie (thuis of live online) en 2 sessies met video.

Fase B · rest van de chemotherapie

Doorgaans 1 online begeleide sessie en 2 videosessies thuis per week, met individuele aanpassing bij klachten.

Een sessie duurt meestal 30–45 minuten. Daarnaast zijn er facultatieve korte oefeningen van maximaal 15 minuten.

Wat houdt deelname aan de studie ongeveer in?

  1. T0 · dag van de eerste chemo

    Beginmeting, vóór de start van de yoga.

  2. T1 · ±3 weken later

    Tweede meting, na de eerste fase.

  3. T2 · ±3 weken na de laatste chemo

    Laatste meting.

Telkens korte vragenlijsten, een draagbare hartregistratie gedurende 48 uur (voor HRV) en ongeveer 7 dagen een tracker voor activiteit en slaap. De yoga start pas na de eerste chemo en na de eerste 48-uursregistratie.

De metingen zijn niet-invasief: geen naalden of extra bloedafnames voor het onderzoek. Veiligheid en aanpassing aan uw toestand staan voorop.

Waarom dit belangrijk is

Als yoga effectief en haalbaar blijkt, willen we de inzichten gebruiken om toegankelijke, wetenschappelijk onderbouwde ondersteunende zorg in borstklinieken beter mogelijk te maken. Of dat zo is, moet het onderzoek nog uitwijzen.

Zo loopt YANO

  1. Vragenlijsten

    Nu
  2. Interviews

    Nu
  3. Programma afstemmen

    Gepland
  4. Gerandomiseerde studie

    Gepland
  5. Analyseren en resultaten delen

    Gepland

Data en startmomenten van latere stappen worden pas gecommuniceerd wanneer ze vastliggen.

Veelgestelde vragen

Moet ik al ervaring met yoga hebben?

Nee. De geplande yoga is zacht en wordt aangepast aan uw energie en klachten. Of iemand geschikt is voor de latere yogastudie, wordt pas later beoordeeld.

Kan ik me via dit formulier aanmelden voor de yogastudie?

Nee. Dit formulier is alleen bedoeld om gecontacteerd te worden voor een interview.

Vervangt yoga chemotherapie?

Nee. Yoga is bedoeld als ondersteuning naast de gebruikelijke behandeling en vervangt geen enkele behandeling.

Is een interview verplicht na aanmelding?

Nee. U toont enkel interesse. U beslist later of u effectief deelneemt, en u kunt op elk moment afzien.

Wat gebeurt er met mijn contactgegevens?

Uw e-mailadres en eventuele voorkeuren worden apart bewaard, niet gekoppeld aan anonieme vragenlijstantwoorden, en alleen gebruikt om u te contacteren voor een interview. Ze zijn enkel toegankelijk voor het bevoegde onderzoeksteam.

Moet ik de vragenlijst én een interview doen?

Nee. U kiest zelf: alleen de anonieme vragenlijst van minder dan 10 minuten, alleen een interviewaanvraag, of allebei. Geen van beide verplicht u tot de andere.

Onderzoek en samenwerking

YANO wordt geleid vanuit de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en UZ Brussel, onder meer in samenwerking met de oncologie.

Projectleiding: Len De Nys, PhD (VUB / UZ Brussel)

Betrokken onderzoekers zijn verbonden aan

  • Vrije Universiteit Brussel (VUB)
  • UZ Brussel
  • KU Leuven
  • UZ Leuven
  • Universiteit Gent (UGent)
Bekijk de betrokken onderzoekers
  • Nele Adriaenssens (VUB / UZ Brussel)
  • Gil Awada (VUB / UZ Brussel)
  • Kris Baetens (VUB)
  • Ann Smeets (UZ Leuven)
  • Sabine Deprez (KU Leuven)
  • Elke Rammant (UGent)

Dit is geen definitieve lijst van deelnemende ziekenhuizen of studierollen.

Wilt u de YANO-studie verderhelpen?

Vul de anonieme vragenlijst in of laat uw e-mailadres achter voor een interview. U kiest zelf, en u zit nergens aan vast.

Privacy en contact

  • Verantwoordelijke voor het interviewcontact: Len De Nys (VUB / UZ Brussel), len.de.nys@vub.be.
  • Met uw toestemming gebruikt het bevoegde YANO-onderzoeksteam uw e-mailadres uitsluitend voor contact over een interview. Optionele beschikbaarheid en voorkeuren dienen om het gesprek te organiseren. De contactlijst is niet openbaar.
  • Uw verzoek wordt opgeslagen in Lovable Cloud. Uw e-mailadres en eventuele voorkeuren worden via de gekoppelde Gmail-account naar len.de.nys@vub.be gestuurd.
  • Uw contactgegevens worden nooit gekoppeld aan vragenlijstantwoorden. Die antwoorden worden anoniem bewaard in de Qualtrics-omgeving van de VUB.
  • We bewaren uw contactgegevens zolang nodig voor het interviewcontact, volgens de VUB-regels. U kunt uw toestemming op elk moment intrekken en inzage, correctie of verwijdering vragen via len.de.nys@vub.be. Intrekking heeft geen invloed op eerder rechtmatig gebruik. U kunt een klacht indienen bij de Gegevensbeschermingsautoriteit.
  • Aanmelden is vrijwillig en verplicht u niet tot een interview of deelname aan de yogastudie. De privacyafspraken voor het interview zelf worden vooraf afzonderlijk besproken.

Afmelden of een vraag? Stuur een e-mail naar len.de.nys@vub.be met als onderwerp “YANO afmelden”. Dit opent uw eigen e-mailprogramma.